Testun yn unig

Datrys Problemau

Mae datrys problemau'n sgil â gwerth uchel yn y byd gwaith. Ond beth yw ystyr 'datrys problemau'? Yn y bôn, y broses o ddyfeisio cysyniad newydd sy'n ddatrys problemau yw hyn.

Mae Geiriadur Prifysgol Cymru yn diffinio problem fel: “Peth, mater, pwnc, neu berson anodd delio ag ef neu anodd ei ddeall”.

Beth mae datrys problemau'n ei gyflawni?

Gellir datrys problemau orau, ni waeth beth yw eu maint neu'u cymhlethdod, trwy symud trwy gyfres o gamau. Mae hyn yn sicrhau y gwneir popeth posibl i gymhwyso'r adnoddau sydd ar gael yn y modd mwyaf effeithiol, i ystyried nifer o opsiynau, ac i ddewis yr opsiwn gorau.

Beth yw'r broses?

  1. Nodi'r broblem

    1. Creu rhestr o broblemau
    2. Dewis maes â phroblem
    3. Paratoi datganiad syml yn nodi'r broblem yn glir

  2. Casglu gwybodaeth

    1. Beth rydyn ni'n ei wybod? Nodwch holl achosion posibl y broblem a rhestrwch unrhyw wybodaeth a all helpu cadarnhau cysylltiad rhwng yr achosion posibl a'r effeithiau tybiedig gan ddefnyddio cwestiynau megis Pwy? Beth? Ble? Sut? Pam? Pryd?
    2. Penderfynwch pa wybodaeth y mae'n rhaid ei chasglu er mwyn cael esboniad llawn o'r broblem ac amseru'r ffynhonnell, a lluniwch gyfrifoldebau a gweithdrefnau y mae eu hangen i wneud hynny.
    3. Ymgynghorwch ag unrhyw un y mae'r broses casglu data'n debyg o effeithio arnynt, gan esbonio'r gofynion a'r rheswm dros gasglu, ac yna ewch ati i gasglu'r data.

  3. Penderfynwch ar achos y broblem

    1. Nodwch achosion y broblem
    2. Dewiswch yr achosion mwyaf tebygol
    3. Penderfynwch a gafwyd hyd i'r achos sylfaenol - os na cheir hyd i'r achos sylfaenol, efallai y bydd rhaid adolygu'r data a gasglwyd
    4. Diffiniwch achos sylfaenol y broblem

  4. Atebion posibl

    1. Datblygwch feini prawf ar gyfer datrys - hanfodion a dymuniadau
    2. Creu atebion posibl - os na cheir hyd i'r un ateb posibl, adolygwch a yw'r meini prawf ar gyfer datrys yn ddichonadwy, neu a gafwyd hyd i'r gwir achos sylfaenol. Os oes nifer enfawr o atebion posibl, adolygwch a ddiffinnir y meini prawf datrys yn iawn neu beidio.

  5. Dewis yr ateb gorau

    1. Cynhaliwch ymarfer hidlo sylfaenol o atebion posibl
    2. Dim ond y rheiny sy'n cydymffurfio â'r holl 'hanfodion' sydd i'w hystyried ymhellach - os nad oes un o'r atebion posibl yn bodloni'r holl hanfodion - adolygwch y meini prawf ar gyfer datrys - rhaid i'r rhain fod yn llym.
    3. Casglwch wybodaeth ynghylch canlyniad tebygol pob ateb posibl, gan ystyried effeithiau niweidiol yn arbennig.
    4. O'r holl wybodaeth a gasglwyd yn y gweithgareddau uchod, dewiswch yr ateb gorau ar gyfer y broblem sydd ar gael.

  6. Cynllunio ar gyfer gweithredu

    1. Nodwch y ffactorau hynny a fydd yn effeithio ar weithredu'r ateb ar gyfer y broblem yn llwyddiannus, gwerthuswch eu heffeithiau a phenderfynwch sut orau i addasu'r achosion hyn i wella gweithredu'r ateb, gan amlygu'n arbennig unrhyw anghenion hyfforddi ymhlith y rheiny y mae eu hangen er mwyn gweithredu'r ateb.
    2. Nodwch yr holl gamau gweithredu y mae eu hangen i weithredu'r ateb yn llwyddiannus. Trefnwch yn rhesymegol yr holl wybodaeth a gasglwyd er mwyn llunio Cynllun Gweithredu. Rhaid i'r cynlluniau hyn gynnwys gweithgareddau mesur priodol wedi'u diffinio'n glir, a bydd y rhain yn adlewyrchu lefelau effeithiolrwydd yr ateb. Rhaid sicrhau creu cynlluniau wrth gefn, a fydd yn gofalu am ddigwyddiadau niweidiol.

  7. Gweithredu a Phrofi

    1. Ymgymerwch â'r cynllun gweithredu, gan roi'r ateb ar waith. Sicrhewch fod gweithgareddau'n cael eu monitro, a bod unrhyw gamau gweithredu wrth gefn wedi'u cofnodi ar gyfer dadansoddiad posibl yn y dyfodol. Dylid rhoi digon o sylw i weithgareddau mesur.
    2. Profwch yr ateb.

  8. Adolygu

    1. Sicrhewch fod pawb sydd ynghlwm yn cael gwybod am y canlyniadau a gafwyd, am lefelau effeithiolrwydd y camau gweithredu a gymerwyd, ac am feysydd lle mae'n bosibl y ceir problemau yn y dyfodol. Sicrhewch fod gweithdrefnau a mesurau yn bodoli i gadw'r enillion a gyflawnir.
    2. O'r adroddiad ar effeithiolrwydd yr ateb, paratowch restr eglur o feysydd ar gyfer gwelliannau posibl eraill i'r sefyllfa broblem. Gellid ychwanegu at hyn trwy adolygu'r data achos sylfaenol cynharach a gasglwyd, i baratoi ar gyfer gweithredu pellach ar y broblem gyffredinol.

Rhoi nod tudalen gyda: